EIKONIKON is geen vakbond voor ikoonschilders, en ook geen bedrijf. Alles wat we doen is vrijwilligerswerk. Sinds 1 juli 1992 is EIKONIKON een Stichting geworden. 'Zonder winstoogmerk', zoals dat zo mooi heet. Uitgangspunt is dat we alles zoveel mogelijk tegen kostprijs doen: Geld en ikonen bijten elkaar; winst maken willen we dus niet. De redactie bestaat uit Fons Litjens, Wim van Loon, Otto Tissing en Kees van Veen. Vaste medewerkers met een eigen rubriek zijn Hans van Os en Ricky Rieter. uitgave van het bulletin Ons blad komt vier keer per jaar uit, en wordt in offset gedrukt op A4-formaat. Het wordt gelezen door zo'n 95O abonnees. De abonnementsprijs is slechts 10 EURO per kalenderjaar. In de agenda worden ondermeer tentoonstellingen, schilderkursussen, lezingen, meditatieweekenden en reizen opgenomen. We proberen zoveel mogelijk mensen met elkaar in kontakt te brengen en geven dus informatie over alle ons bekende schildergroepen. Daarin nemen we altijd een strikt neutrale positie in: wij bieden informatie aan, de lezer maakt zijn of haar eigen keuze. Voor de abonnees van ons blad organiseren we van tijd tot tijd lezingen, bijeenkomsten en excursies. terugblik Het BULLETIN EIKONIKON bestaat al sinds 1986. Het is een voortzetting van nieuwsbrieven die circuleerden in een kring ikoonschilders. Het bulletin informeert sinds het begin over zoveel mogelijk verschillende schilderkursussen in Nederland, België en Duitsland, brengt nieuws over tentoonstellingen en nieuw verschenen boeken en publiceert artikelen over symboliek, ikoonbeschrijvingen en techniek. Doel is om mensen die zich met ikoonschilderen bezighouden met elkaar in kontakt te brengen en mensen die zich interesseren voor ikonen van informatie te voorzien. Het bulletin is zeker niet alleen gericht op de techniek van het ikoonschilderen, maar heeft dus een veel bredere opzet: de spirituele boodschap van de ikoon staat voorop. Vanaf het begin hebben we geprobeerd die spirituele kant van ikonen te benadrukken. Ikonen zijn geen kunst, maar zijn dragers van een spirituele boodschap, dat is hun bestaansrecht. In de loop der jaren heeft het bulletin meer en meer zijn vleugels uitgeslagen, door aandacht te vestigen op de universele onderstroom die aan ikonen ten grond ligt: symbolen en levenswijsheid die in verschillende religies en wijsheidsstelsels voorkomen. Zonder de eigen bronnen te verwaarlozen, vonden we het toch vruchtbaar om op onderzoek uit te gaan. De Orthodoxie neemt daarin natuurlijk een bijzondere plaats in, omdat zij het is geweest die de ikonen in de loop van de geschiedenis heeft veiliggesteld en begeleid: de ikonen in ere heeft gehouden. In de praktijk leidde deze redaktionele formule tot plaatsing van artikelen die een duidelijke spirituele lading in zich droegen. We besloten wel dat de vermelding in de agenda vrij was, in principe kan daarin alles worden aangeboden, en ieder moet daar zijn of haar keuze uit maken. Het blad blijft de kern van onze aktiviteiten. DE GESCHIEDENIS VAN EIKONIKON VAN 1992 TOT 2000 In nummer 29 werd een terugblik gegeven op de geschiedenis van EIKONIKON tot aan september 1992. Vorige maand zaten - eigenlijk voor het eerst - de redactie en de penningmeesters gezamenlijk aan tafel in een restaurant in De Bilt: het was er tot nu toe nooit van gekomen... Penningmeester Herman Steendam, zijn vrouw Miriam, Belgische penningmeester Laurent Van-poucke en zijn vrouw Jeanne, Gerda Pents en Kees van Veen konden terugblikken op intussen bijna 15 jaar ‘ikonen-geschiedenis’. Om die met u te delen hierbij de aanvulling van de periode 1992 tot nu. Het vorige overzicht kondigde een grote ikonendag in het Dominicanen Klooster in Huissen aan met de titel EIKONIDEE. Ruim 300 mensen bezochten tientallen aktiviteiten, waaronder de informatiemarkt, workshops en een gezamenlijke viering. Het werd een heel bijzondere dag, waar je veel ervaring kon opdoen op technisch en spiritueel gebied. Aan het eind van 1993 werd in de Amsterdamse schuilkerk Ons’ Lieve Heer op Solder een expositie ingericht met ‘kleine ikonen voor in huis en op reis’. De expositie - Oud en Nieuw rond Ikonen - met reisikoontjes, waaronder de door verschillende abonnees vervaar-digde metalen trip- en diptieken, vouwikonostases, porceleinen, metalen en emailikonen werd door 10.000 mensen bezocht. Ook in 1994 verschillende activiteiten. Tussen februari en mei wordt voor de eerste keer een ikonententoonstelling in het oude klooster in Ter Apel georganiseerd, en in april trekken 125 abonnees van ons blad naar de Utrechtse bioscoop ‘t Hoogt om daar een filmdag rond ‘Andrej Rublow’ van Tarkowsky mee te maken. De film wordt geprojekteerd op een 11 meter breed doek en dat maakt een onuitwisbare indruk. In september brengt een bus ons naar de tentoonstelling ‘Ontmoeting met Hedendaagse Ikonen’ in Boechout (B). We eten ‘borsjt’ in de ontvangstzaal van de Orthodox Oekraïense Kerk in Houthalen en maken een vesperdienst mee. In april 1995 wordt een wat bescheidener ‘ikonendag’ belegd in Huissen die toch nog door 140 mensen wordt bezocht. In de loop van het jaar beginnen de voorbereidingen voor een van de grootste projekten die we met EIKONIKON hebben gerealiseerd: de tentoonstelling ‘Hemelsrood’, opnieuw in Ter Apel. Als markeringspunt van het tiende jaar van het bestaan van EIKONIKON wordt het hele kloostercomplex omgebouwd, met een informatief en meditatief deel, waarbij ikonen in een andere spirituele achtergrond komen te staan. Vier lange artikelen over de universele achtergrond van ikonen bereiden het ge-heel voor. ‘Heilige krijgt een pak yoghurt’ kopt het Algemeen Dagblad in augustus. Inderdaad liegen de reacties in het gastenboek er niet om: deze expositie maakt heel wat emoties los. Mensen zijn diep onder de indruk van opstellingen als het ‘pad door de Jordaan’ (300 schalen water op een zandbed in de kelder) of de Paaskamer (witte lakens over het meubilair...). Velen maken gebruik van verschillende arrangemen-ten om het verre Ter Apel te bezoeken: ze overnachten in De Ark of reizen met de EIKONIKON bus naar Ter Apel en bezoeken daarna de Chineze tuin in de Hortus van Haren. Er komen 10.000 bezoekers. Intussen is een poster uitgebracht met een overzicht van de geschiedenis van ikonen, met lino’s van Thom Breukel en calligrafie van Henk van Loon. Een expositie van ‘lakdozen’ geeft de mogelijkheid voor een aantal abonnees workshops te volgen bij de Russische schilders in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. Iedereen gaat met oefenbladen, een handgemaakte penseel en indrukwekkende ervaringen naar huis. Vanaf blad 47 krijgt de stichting een nieuw en vriendelijker logo met de pilaarheilige getekend door Rob de Caluwé. Het vijftigste nummer, december 1996 - op zich een mijlpaal. Maar niet alles lukt: een ikoonschilderkursus in Spanje wordt afgeblazen vanwege te weinig belangstelling. Maandenlang werken aan een bijzon-der nummer levert een themanummer op dat in zijn geheel over postzegels op ikonen gaat. De kleuren pagina voorop is wel heel indrukwekkend - er wordt nagedacht of dat niet vaker kan: het blad wordt dan duurder, maar het resultaat is wel mooi. Halverwege het jaar gaan we ertoe over om het blad helemaal digitaal aan te leveren. Alles gaat de computer in en daardoor verandert het aanzien van het blad: het krijgt een professioneler uiterlijk. In december 1997 is het ‘Lexikon EIKONIKON’ klaar. Jarenlang is er - nog zonder computer - geknipt en geplakt aan het overzichtsboek van Rob de Caluwé. De gelukkige bezitters onder u zullen het nog steeds gebruiken. De tentoonstelling ‘De Verbeelding van Gods Handelen’ komt niet van de grond. Te weinig deelnemers en geld om het geheel sluitend te krijgen. Voorjaar 1998 maken Thom en Kees een studiereis naar Thessaloniki om er de Athos-expositie te bewonderen en de Meteora te bezoeken. Intussen is EIKONIKON on-line gegaan: Bouke van Veen maakt een zeer toegankelijk en fraai ontwerp voor de website, dat nog steeds in gebruik is. Thom start een ikonen-atelier, dat elke maand een dinsdag geopend is voor mensen met vragen. De abonnementsprijs wordt verhoogd tot ƒ 21,- zodat we met ingang van 1999 telkens een kleurenvoorplaat tot onze beschikking hebben. Na het overlijden van boekhandelaar Jan Hanou, begint Gerda Pents een nieuwe boekenrubriek in het blad. Nummer 62 wordt een bijzonder nummer dat handelt over de betekenis van ikonen in oost en west. Een bijbehorende themadag in Huisssen wordt afgezegd vanwege te weinig belangstelling. Een zwart hoofdstuk breekt aan als Thom half 1999 besluit door prive-omstandigheden alle bemoeienis met ikonen te verbreken. In nummer 64 verschijnt een ‘code voor ikoonschilders’. Februari 2000 begint Ricky Rieter een meditatieve rubriek met de naam ‘Ter-wijl’, aan de hand van bijbelteksten en een afbeelding van een ikoon. Er komt meer hulp: Fons Litjens, Karel Rimanque en Désirée Krikhaar beloven regelmatig bijdragen te gaan leveren. Henk Roos publiceert zijn dagboek-aantekeningen over zijn reis naar Athos. In 2001 vormt zich een nieuwe redactie, bestaande uit Fons Litjens, Wim van Loon, Otto Tissing en Kees van Veen. De website wordt in het nieuw gestoken door Bouke van Veen en begint een steeds belangrijker onderdeel te vormen van onze berichtgeving. Ook het forum komt op gang: een eigen nieuwsgroep voor EIKONIKON. Wat is er in die jaren veel gebeurd. Soms zat het mee, soms zat het tegen. Alles wijst er op dat we dit jaar een nieuwe periode zijn ingegaan in de geschiedenis van EIKONIKON. Het lukt op dit moment niet meer om grote activiteiten te organiseren als in de eerste tien jaar. Maar ook lijkt de ‘hype’ die rond ikonen onstond vanaf de zeventiger jaren voorbij te gaan. De 950 echte geïnteresseerden blijven over en dat zijn er meer dan genoeg om met ons mooie blad door te gaan. Meer dan vroeger is het zaak dat we er met z’n allen voor gaan zorgen dat het blad goed gevuld en interessant blijft. Maar, dat lijkt te gaan lukken. Net als voorheen, blijft het motto: ‘EIKONIKON zijn we met elkaar’.