Auteur: ingewierda

С Рождеством Христовым!

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is Geb-van-Chr-icoon.jpg
Geboorte van Christus, icoon, midden 16e eeuw, 94.7 x 76.4 cm, Russisch Staatsmuseum, St. Petersburg, Rusland

In Nederland lijkt het kerstfeest op 6 januari al voorbij, maar eigenlijk is het niet zo. Zoals op de Russische kerst-icoon hiernaast is te zien, hoort de hulde die de wijzen uit het Oosten aan het pasgeboren Christus kind komen brengen bij het kerstfeest. Misschien moeten we pleiten voor een extra vrije dag zoals in Zuideuropese landen, een re-integratie van het feest van Driekoningen binnen de kerstvakantie. Dan kunnen we de kerstboom met feestelijke verlichting nog een dagje langer in huis laten staan.

In Rusland viert men morgen, op 7 januari, het kerstfeest! С Рождеством Христовым!

Het herfstnummer Eikonikon nr 152

is reeds enkele weken geleden verschenen. In dit nummer zijn de volgende artikelen opgenomen: deel 2 van de artikelenserie “Miniaturen. Iconen in Bijzantijnse handschriften”, “Het tabernakel met koninklijke deuren” in de Onze Lieve Vrouw basiliek in Maastricht; “Met een icoon in huis ben je nooit alleen”, een boekbespreking van “Searching for Icons in Russia” (1971) van Vladimir Soloukhin. Verder de vaste rubrieken Wetenswaard en Verzegeld en een jubileumbericht van Iconenatelier “In een zachte bries’. Tenslotte is een afscheidsaluut gegeven aan eindredacteur Inge Wierda, die na 10 jaar het stokje doorgeeft. Zij blijft vooralsnog verbonden met Eikonikon als contentmanager van de site. U kunt het nummer bestellen bij Leon Joosten door hem een mail te sturen: abonnee@eikonikon.nl.

Paasnummer van Eikonikon

Coverafbeelding: Filipp Davydov (Sint-Petersburg), Kruisiging, 2008

In Eikonikon 150 reflecteren de Hüssteges over de betekenis van Pasen aan de hand van drie Paas-iconen en een pasgelezen boek van archimandriet Vader Kallistos Ware. Geert Hüsstege heeft de drie iconen geschilderd: Voetwassing, Hof van Olijven en Verrijzenis.

Elders in ons blad beschrijft Joris van Ael stapsgewijs hoe hij een gloednieuwe fresco-decoratie voor de Andreas-parochie in Gent ontwierp en aanbracht op de geprepareerde muren van haar eerste kerkgebouw in de Sophie van Akenstraat. Zie fresco hieronder met Mirredragende vrouwen bij het graf.

Joris van Ael schildert Mirredragende vrouwen bij het graf, 2020, Gent

Ikonen schilderen in Finland

Sinds 1999 geeft Alexander Wikström les aan de Valamo Volkshogeschool in Finland. Hij is een begenadigd ikonograaf, van wie werk te zien is in het nabijgelegen Lintulaklooster. Hij beschikt over een grote theoretische en praktische kennis, die hij onder meer heeft opgedaan tijdens zijn studie bij de Japanse ikonenschilder Petros Sasaki. …

lees verder

Eikonikon 150, mrt, 2021, is bijna uit! Met o.m. een icoon van Panteleïmon

Leonie Heins, H. Panteleïmon, icoon, 2021, eitempera en bladgoud op abachihout, 20x 30 cm, particuliere collectie

Het maartnummer rolt binnenkort weer bij u op de mat (en is verkrijgbaar via abonnee@eikonikon.nl). Daarin zult u onder meer de icoon van de H. Panteleïmon, hierboven, aantreffen. In het kader van de corona-pandemie vond de iconenschilder Leonie Heins het gepast deze onbaatzuchtige arts onder de aandacht te brengen. Mede geïnspireerd door een reis naar het Byzantijnse Panteleïmonkerkje in Neri (Macedonië) in de zomer van 2019, voltooide Leonie op 24 februari jl. deze icoon. De 12e eeuwse fresco’s van o.a. Panteleïmon in dat kerkje zijn van een ongekende schoonheid.

Panteleïmon had een klassieke opleiding tot arts genoten in de vroeg-christelijke tijd en was bijzonder begaafd. Hij stierf als martelaar en wordt afgebeeld als een jonge man met een mooie gestalte, zonder baard en met een volle krullende haardos. Als voornaamste attributen heeft hij een rechthoekige medicijnkist met compartimenten in de linkerhand en een medicijnlepel in de rechterhand. In het Westen wordt hij doorgaans afgebeeld met het martelaarskleed (rood) en soms ook met de attributen van zijn martelingen. Hij is de patroon van artsen, chirurgen, apothekers en vroedvrouwen en wordt herdacht op 27 juli en 9 augustus.

Daar is ie dan! Het decembernummer van Eikonikon. No 149 alweer!

De Moeder Gods van de Brandende Braambos, 16e eeuw, Russische icoon, 117.5 x 88 cm, Museum-Reservaat Kremlin van Rostov

U kunt dit nummer bestellen door een mail te sturen naar abonnee@eikonikon.nl. Leon stuurt u dan per ommegaande een nummer toe. Natuurlijk kunt u ook een abonnement op ons tijdschrift bestellen voor 2021!

Iconen en pelgrimage in Griekenland (1)

Griekenland telt tal van bedevaartsoorden met een wonderdadige icoon. De meeste van die sacrale afbeeldingen zijn verbonden met verhalen over hun wonderbaarlijke reis naar de plaats waar ze nu vereerd worden of over hoe ze ergens in de grond, in een boom of op het water gevonden zijn. Ze zouden …

lees verder

Het zomernummer van Eikonikon is uit!

In ons tijdschrift treft u een keur van artikelen aan:

Madelon Lagendijk doet verslag over het schilderproces van een vita-ikoon in coronatijd. Ze vertelt hoe ze deze tijd ervaarde en welke technische issues ze tegenkwam. Het volgende artikel gaat in op het zoeken van hulp van boven, inkeer en de rol van specifieke ikonen in tijden van crisis.

Verder treft u een boekrecensie aan over de recent verschenen driedelige uitgave Religious Icons of Cyprus (2019), een artikel over de betekenis van het oude en nieuwe Valaamklooster voor de ikoonschilderkunst in Finland, en Verzegeld met details van de beschilderde buitenmuren van het kloosterkerkje van Voronetsj.

Op basis van vroeg-christelijke literaire bronnen pleit Nelly Schut-Bal tenslotte voor een volledig eerherstel van Maria Magdalena.

Ons juni-nummer is o.m. in het Ikonenmuseum Kampen verkrijgbaar. Ook kunt u nummers bestellen bij Leon door een mail te sturen naar abonnee@eikonikon.nl. We wensen u veel leesplezier!

Ps. Op de cover is het interieur van de Hl. Drievuldigheidskerk in het Lintula-klooster in Finland afgebeeld met muurschilderingen van de hand van Alexander Wikström.

Een vita-icoon van St. Nicolaas

St. Nicolaas, 2e helft van de 17e eew, 24.5 x 30 cm, vita-icoon geschilderd door Theodoros Poulakis, Helleens Instituut in Venetië

Voor meer informatie over deze icoon, zie artikelen in Eikonikon 145 en 147 (Madelon Lagendijk)

Eikonikon. Tijdschrift over iconen, no. 151, is uit…

Pimen Sofronov, Mandylion, 1930-31, icoon, Foto © Mari-Liis Paaver, 200

… met artikelen over de Samenwerking tussen Museum Helmantel en het Ikonenmuseum in Kampen (door Liesbeth van Es); Hugo Venis’ digitale restauratie van fresco’s en iconen op het Griekse eiland Chios (door Madelon Lagendijk); Miniaturen in Byzantijnse handschriften (door Stefan Roye en David Chichua); Twee mooie Ovchinnikovs: een triptiek en een icoon (door Inge Wierda); Genade Gods verbeeld (door Peter van den Hoven), en een boekrecensie van de nieuwste biografie van Pimen Sofronov (door Antoine Lambrechts). En… natuurlijk ontbreekt de rubriek Wetenswaard van Marian van Delft niet. Daarin komen enkele naamheiligen ter sprake.

Liefdevolle kerstdagen toegewenst!

door het Eikonikon-team

Martin Mandaliev, Geboorte van Christus, 2014, Griekse icoon, eitempera en bladgoud op eikenhout, 95 x 70 cm, Meditatieruimte St. Antoniusziekenhuis, Woerden

Deze kerst-icoon is geschilderd door de Bulgaarse iconenschilder en kunstenaar Martin Mandaliev. Hij studeerde aan de Universiteit voor Beeldende Kunsten in Budapest en kwam in 1995 naar Nederland op uitnodiging van de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Sindsdien geeft hij les in zijn studio in de hofstad. Voor een interview met Mandaliev, zie Eikonikon. Tijdschrift over iconen, no. 149, kerst 2020, pp. 9-11.

Milieubescherming

Franciscus van Assissi (1182-1226) was het niet vergeten. Hij leefde een eenvoudig leven in harmonie met de natuur.

Sinds 1989 besteden verschillende kerken die zich van de noodzaak bewust zijn, elk jaar op 1 september, specifieke aandacht aan de bescherming van de schepping. 

Dit initiatief begon in de orthodoxe kerk en is overgenomen door kerken van alle denominaties. Speciale liturgieën voor de Dag van het Milieu of Scheppingsdag werden samengesteld door v. Gerasimos Mikragiannanitēs en metropoliet Nicodemus. Ze inspireren tot verandering van menselijk gedrag, een spirituele en ecologisch verantwoorde levensstijl.

De ikoon hierboven is geschilderd door de Italiaanse iconografe Mirabile Ydio. Zij stelt Franciscus van Assisi, de beschermheilige van de creatie, present. Inmiddels heeft de Scheppingsdag zich op initiatief van de Wereldraad voor Kerken uitgebreid tot een Periode van de Schepping, die op 4 oktober wordt afgesloten met zijn feestdag.

Het planten van bomen is een van de activiteiten van kerken in Nederland en België in deze periode. Doet u ook mee? Bomen voorzien de toenemende wereldbevolking van zuurstof. (IW)

Met dank aan redactielid prof. Bert Groen, publicist op het gebied van ecologie theologie.